หลายคนคงเคยได้ยินข่าวความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้นแถวๆ สามย่าน ถิ่นของเด็กจุฬา มาบ้างแล้ว ที่ว่าตอนนี้ทางจุฬาฯ กำลังจะย้ายตลาดสามย่านไปไว้ตรงที่ใหม่ คือบริเวณระหว่างซอย จุฬาฯ 32 และ 34 โดยได้ย้ายไปเรียบร้อยแล้วเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา และนอกจากการย้ายตลาดแล้ว ก็จะมีการรื้อตึกแถวบริเวณตลาดสามย่านทิ้ง รวมไปถึงตึกแถวด้านหน้าที่ติดกับถนนพญาไทก็ต้องโดนรื้อ ด้วยเช่นกัน

          ว่ากันว่าคราวนี้จุฬามีโครงการจะปรับปรุงพื้นที่ให้เป็นตึกใหม่หน้าตาทันสมัย จึงต้องมีการรื้อ ตึกแถวหน้าตาโบราณทิ้งเป็นการใหญ่ ภาพของตลาดสามย่านและตึกแถวในบริเวณนั้นจึงควรต้องถูก บันทึกไว้ เพราะต่อไปจะกลายเป็นเพียงภาพในอดีตไปแล้ว วันนี้ฉันจึงจะพาทุกคนไปเก็บภาพนั้นไว้กัน เสียก่อนที่จะลืม

สารพัดอาหารในตลาดสามย่าน (เก่า)

ตลาดสามย่านนั้นถือว่าเป็นตลาดในย่านชุมชนที่เก่าแก่แห่งหนึ่ง ตัวตลาดนั้นอยู่ในซอยจุฬาฯ 52 ริมถนนพญาไท เดินเข้าไปในซอยนิดเดียวก็จะเห็นตัวตลาดอยู่ทางด้านซ้ายมือ ที่ว่าเก่าแก่ก็เพราะ เปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2508 หรือมีอายุ 43 ปีมาแล้ว เรียกว่ากำลังอยู่ในวัยกลางคนกำลัง เริ่มจะแก่อยู่แล้วเชียว

       ภายในตลาดนั้นก็แบ่งเป็นสองชั้นด้วยกัน ชั้นล่างจะเป็นตลาดสด ขายของจำพวกเนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ น้ำพริก ผักดอง ของชำต่างๆ ส่วนชั้นบนก็จัดเป็นร้านอาหาร มีร้านให้เลือกหลายประเภททั้ง อาหารตามสั่ง ซีฟู้ด และที่โด่งดังก็คือสเต็กสามย่าน มีให้เลือกหลายร้าน เป็นสเต็กชิ้นโตเต็มจานกิน อิ่มไปทั้งมื้อในราคาย่อมเยา ส่วนในตอนเช้าก็มีร้านกาแฟ กินคู่กับขนมปังปิ้งหรือปาท่องโก๋ตัวใหญ่อยู่ ด้านบนตลาดด้วยเช่นกัน

ร้านอาหารหลากหลายบนตลาดสามย่านที่ย้ายตามไปที่ตลาดแห่งใหม่

บริเวณรอบๆ ตัวตลาดสามย่านก็เป็นตึกแถวหน้าตาเก่าแก่ มีร้านอาหารดังๆหลายร้านที่มีชื่อ คุ้นหูอย่างโจ๊กสามย่าน ข้าวขาหมูจุฬา ร้านก๋วยเตี๋ยวเป็ด เย็นตาโฟ ร้านขายขนมและเบเกอรี่ต่างๆ และอื่นๆอีกมากมาย ถือเป็นแหล่งรวมร้านอาหารขนาดใหญ่ที่มีนักกินมากมายตั้งใจมาฝากท้องโดยที่ไม่ ได้รับความผิดหวังกลับไปแน่นอน

       และนอกจากร้านอาหารที่มีให้เลือกหลากหลาย ก็ยังมีร้านขายของที่ถือเป็นสีสันและตำนาน ของชาวสามย่านไปแล้ว นั่นก็คือร้าน "จีฉ่อย" ร้านขายของชำเล็กๆเพียงคูหาเดียว แต่มีของครบทุก ประเภท ตั้งแต่ของพื้นๆอย่างปากกา ยางลบ สมุดดินสอ สบู่ ผงซักฟอก ไปจนถึงของที่ไม่น่าจะมีอย่าง ใบลงทะเบียนของนิสิตจุฬาฯ ข้าวมันไก่ สังกะสี กระด้ง ฮาร์ดดิสก์ สปอยเลอร์ติดรถยนต์ บัตร คอนเสิร์ต และ ฯลฯ เรียกว่าเป็นร้านของชำที่มีจิตวิญญาณในการขายดีเยี่ยม ลูกค้าอยากได้อะไรก็จะ ไปสรรหามาให้ ถึงที่ร้านตัวเองจะไม่มีก็จะไปหาซื้อจากร้านอื่นมา หรือหากของชิ้นไหนไม่สามารถหา ได้ทันทีเจ้าของร้านก็จะขอให้รออีกสองวันแล้วจึงมารับไป

หน้าตาของตลาดสามย่านแห่งใหม่

ฉันก็ได้ไปใช้บริการร้านจีฉ่อยมาแล้วเช่นกัน แต่ไม่ได้ไปลองของหาซื้อของแปลกๆที่ร้านแต่ อย่างใด แค่ไปพักเหนื่อยซื้อน้ำกินที่ร้านจีฉ่อยในตำนาน มองเข้าไปในร้านแล้วก็เชื่อว่าน่าจะมีของทุก อย่างอยู่ในร้านจริง เพราะภายในร้านเล็กๆ นั้นอัดแน่นไปด้วยข้าวของต่างๆ จนแทบไม่มีที่ว่างเหลือ มีแต่เพียงทางเดินแสนแคบอยู่ตรงกลางร้านให้เดินเข้าเดินออกหาข้าวของ

       และเมื่อการเปลี่ยนแปลงเดินทางมาถึง ตลาดสามย่านจะต้องถูกย้าย ตึกแถวบริเวณสามย่าน จะต้องถูกทุบ ร้านค้าที่ฉันว่ามาเหล่านี้ก็ต้องโยกย้ายหรือปิดตัวลงตามไปด้วย

ตึกแถวเหล่านี้ก็ต้องถูกรื้อลง

ตลาดสามย่านเรียกได้ว่าอยู่ในช่วงกำลังจะเข้าสู่วัยชรา แต่ยังไม่ทันจะได้แก่ ตลาดแห่งนี้ก็ ต้องไปเกิดใหม่เสียก่อน โดยคราวนี้ได้ถูกย้ายไปอยู่ด้านหลังสนามจุ๊บ ข้างๆ สำนักงานเขตปทุมวัน ไม่ ไกลจากตลาดเดิมมากนักพอเดินถึงกันได้ ฉันได้ไปเยี่ยมๆมองๆ ดูตลาดสามย่านแห่งใหม่นี้แล้วก็พบว่ามี หน้าตาทันสมัยขึ้นมาก มีพื้นที่กว้างขวาง ดูโล่งโปร่งสบาย แต่ก็อย่างว่า...ของใหม่ก็ดูดีทันสมัย แต่ก็ ขาดเสน่ห์ขรึมขลังแบบของเก่า

       แต่เท่าที่ฉันได้คุยๆกับแม่ค้าแถวนั้น บ้างก็ว่าดีบ้างก็ว่าไม่ดี เพราะการย้ายตลาดไปที่แห่งใหม่ ซึ่งไฉไลกว่าเดิมก็จะต้องเสียค่าเช่าร้านค้าในราคาที่เพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม แต่บ้างก็ชอบเพราะ บรรยากาศของตลาดใหม่นั้นดูสะอาดสะอ้านสดใสกว่าเดิม และเชื่อว่าลูกค้าก็คงตามมาซื้อของเหมือน เช่นเคย

ร้านจีฉ่อยก็ต้องย้ายไป

และหลังจากที่ตลาดสามย่านได้ย้ายไปแล้ว อีกไม่นานตึกแถวแถบนี้ที่ฉันกล่าวมาก็จะต้องรื้อไป ด้วยเช่นกัน โดยตึกแถวตั้งแต่บริเวณหัวมุมถนนพญาไทตัดกับถนนพระราม 4 หรือบริเวณโรงรับจำนำฮะ ติ๊ดหลี มาจนถึงปากซอยจุฬาฯ 42 ข้างรั้วคณะนิติศาสตร์ รวมไปถึงตึกแถวด้านในซอยก็จะถูกรื้อทุบไป

       ทางด้านชาวห้องแถวเหมือนจะมีปัญหามากกว่าชาวตลาดหน่อย เพราะไม่ได้เพียงหอบข้าว ของมาขายเหมือนชาวตลาด แต่ห้องแถวนี้เป็นที่อยู่อาศัย เป็นแหล่งประกอบอาชีพของพวกเขามานาน บางคนอยู่มาตั้งแต่เกิดเสียด้วยซ้ำ ความผูกพันกับที่อยู่จึงมีมากตามไปด้วย

ตึกแถวด้านริมถนนพญาไทที่จะไม่มีให้เห็นแล้ว

ฉันได้ไปคุยกับคุณป้าเจ้าของร้านชำที่อยู่ด้านข้างตลาดสามย่าน ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่โครงการรื้อ ถอนนี้ด้วย ป้าเล่าให้ฟังว่าอยู่ที่นี่มาตั้งแต่เกิด ตั้งแต่แถวๆนี้ยังเป็นสวนฝรั่ง ดังนั้นจึงได้เห็นความ เปลี่ยนแปลงของย่านนี้มาโดยตลอด ดังนั้นเมื่อจะต้องย้ายก็รู้สึกใจหาย และไม่อยากจะย้ายไป โดยใน ตอนนี้ทางจุฬาก็ได้ผ่อนผันให้ชาวห้องแถวได้อยู่ต่อก่อนจะรื้อตึกเหล่านี้ออกไปในอีก 4 เดือนข้างหน้า

       คราวนี้ลองมาถามความรู้สึกของเพื่อนบ้านใกล้เรือนเคียงอย่างเด็กจุฬาฯที่ต้องใช้บริการ ตลาดสามย่านและบรรดาร้านค้าห้องแถวในสามย่านแห่งนี้อยู่บ่อยๆ ดีกว่าว่า หากย้ายตลาดสามย่านไป และรื้อตึกแถวเหล่านี้ออกไปแล้วจะเป็นอย่างไร ฉันได้คุยกับน้องหวิน นักศึกษาจากจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ที่บอกว่า ก็ได้ไปใช้บริการร้านอาหารที่ตลาดสามย่านมาบ้าง เพราะหอพักก็อยู่ใกล้ๆ ตลาด ส่วนร้านจีฉ่อยนั้นเด็กจุฬาฯทุกคนต้องเคยได้ยินกิตติศัพท์กันอยู่แล้ว แต่น้องหวินเองยังไม่เคยไป ใช้บริการเพราะกลัว?!? ส่วนตลาดสามย่านที่ย้ายไปคงไม่ส่งผลกระทบมากนัก แต่การรื้อตึกแถวก็คง จะทำให้สีสันของสามย่านจางไป

โรงรับจำนำฮะติ๊ดหลีที่กำลังจะถูกรื้อ

การเปลี่ยนแปลงของสามย่านครั้งนี้จะว่าไปแล้วก็เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ เพราะสีสัน ของสามย่านหลายๆอย่างจะหายไปตามการเปลี่ยนแปลงนั้น แต่จะห้ามไม่ให้มีการเปลี่ยนอะไรเลยก็คง ไม่ได้ เพราะทุกสิ่งล้วนเป็นอนิจจัง เอ...พูดไปพูดมาก็จะวกเข้าไปทางธรรมซะงั้น เอาเป็นว่า แม้ ตอนนี้ตลาดสามย่านจะย้ายไปแล้ว แต่ตึกแถวทั้งหลายก็จะยังคงอยู่ให้ไประลึกถึงความหลังกันอีกแค่ 4 เดือนเท่านั้น งานนี้ใครอยากจดจำภาพย่านตึกแถวสามย่านเอาไว้ก็ต้องรีบไปกันหน่อย ก่อนที่จะไม่ เหลือภาพเก่าเอาไว้ให้เห็นกันอีก